KKDİK Alt Kullanıcıları İçin Kritik Eşik: 30 Eylül 2026 Öncesi Bilmeniz Gerekenler

Türkiye kimyasal mevzuatı (KKDİK / Turkish REACH) yalnızca madde üreten veya ithal eden firmaları değil, kimyasalı kendi sürecinde kullanan tüm işletmeleri de kapsar. Alt kullanıcılar çoğu zaman “kayıt tedarikçinin işi” sanılır. Oysa kullanım bildirimi, GBF uyumu, maruz kalma senaryoları ve sahadaki risk yönetim önlemleri büyük ölçüde bu gruba bağlıdır.

30 Eylül 2026, Türkiye pazarında yılda bir ton ve üzeri arz edilen kapsamdaki maddeler için geçici (provisional/interim) kayıt takviminde belirleyici bir tarihtir. Alt kullanıcı için bu tarih, tedarikçi dosyalarının, desteklenen kullanımların ve sahadaki uygulamanın birbirini karşılayıp karşılamadığının kontrol edilmesi anlamına gelir.

Giriş

KKDİK, AB REACH’e benzer şekilde ekonomik işletmecilerin rollerini tanımlar; her rolün yükümlülükleri farklıdır. Alt kullanıcı statüsü şirket unvanına değil, yaptığınız işe bağlıdır: aynı grupta bir tesis ithalatçı, başka bir tesis yalnızca alt kullanıcı olabilir.

Geçici kayıt döneminde tedarikçi, ithalatçı ve alt kullanıcı arasında bilgi akışı zayıfsa kayıt dosyası ile sahadaki kullanım uyumsuz kalabilir. Bu tablo denetimlerde ve müşteri sorularında sorun çıkarabilir.

Bu rehber, KKDİK hizmetlerimiz ve geçici kayıt son tarihi yazılarıyla birlikte okunmalıdır; odak noktası alt kullanıcı perspektifidir.

Çok tesisli yapılarda aynı ticari unvan altında hem ithalat hem proses içi kullanım bir arada yürütülebilir. Rol ayrımı tesis veya hat bazında netleştirilmelidir. Satın almanın “kayıt tamam” varsayımı ile teknik ekibin fiili kullanımı ve iş güvenliği uygulaması çoğu zaman farklıdır. 30 Eylül 2026 öncesi satın alma, teknik servis ve KKDİK sorumlusunu aynı toplantıda buluşturmak pratik bir adımdır.

Alt kullanıcı nedir?

KKDİK Madde 4(1)(b) uyarınca alt kullanıcı, bir maddeyi veya karışımı kendi faaliyetinde kullanan, ancak bu maddeyi veya karışımı başkasına arz etmeyen ekonomik işletmecidir.

Aktör	Kısa tanım
İmalatçı	Türkiye’de maddeyi üretir ve piyasaya arz eder
İthalatçı	Maddeyi ithal ederek piyasaya arz eder
Dağıtıcı	Depolama veya taşımadan sonra maddeyi/karışımı başkasına arz eder
Alt kullanıcı	Kendi sürecinde kullanır; arz etmez

Formülatör, karışım hazırlayan bir alt kullanıcı türüdür. Hazırladığı karışımı satıyorsa rol değişir. Rol belirlemede sözleşmedeki unvan değil, fiili faaliyet esastır.

30 Eylül 2026 neden önemli?

30 Eylül 2026, muafiyet yoksa Türkiye pazarında yılda ≥1 ton arz edilen kapsamdaki maddeler için bireysel geçici kayıt açısından kritik bir eşiktir. Alt kullanıcı her durumda kayıt dosyası sahibi olmayabilir; yine de şu soruları yanıtlamalıdır:

• Tedarikçinin KKS kaydı ve kullanım bilgisi sizin fiili kullanımınızı kapsıyor mu?
• İthalat veya tonaj nedeniyle ithalatçı sayılma ihtimaliniz var mı?
• Geçici kayıttan tam kayıta giden yol tedarik zincirinde net mi?

Tedarikçi teknik dosyasında Türkiye’deki ithalatçı ve alt kullanıcı bilgilerinin doğru işlenmesi, desteklenen kullanım ile saha uygulamasının örtüşmesi için gereklidir. Koordinasyonu son haftalara bırakmak iç onayları ve tedarikçi yanıt sürelerini zorlar.

KKS üzerinden geçici kayıt süreçlerinde alt kullanıcıdan sıkça tedarikçi onayı, kullanım özeti ve GBF revizyon tarihi istenir. Müşteri veya denetimde yalnızca “kayıt numarası” yetmeyebilir; kullanımınızın dosyada desteklendiğine dair yazılı teyit daha güçlü bir konum sağlar.

Aynı maddeyi hem karışım bileşeni hem nihai üründe kullanıyorsanız tonaj toplulaştırması ve rol haritasını birlikte ele alın. Ön-MBDF veya ön kayıt, geçici kayıt yolunun yerine geçmez; veri paylaşımı ve konsorsiyum stratejisiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Temel risk alanları

Alt kullanıcılar için sık görülen riskler:

• İthalatçı rolüne kayma: Tonaj ve arz faaliyeti birleştiğinde ithalatçı yükümlülükleri gündeme gelebilir.
• Desteklenmeyen kullanım: Kullanımınız tedarikçi dosyasında yoksa ek değerlendirme ve Madde 30 iletişimi gerekir.
• GBF ve maruz kalma senaryosu uyumsuzluğu: Etiket, kullanım koşulları ve saha uygulaması GBF ile çelişebilir.
• Uygulanamayan risk önlemleri: Tedarikçinin önerdiği önlemler operasyonda mümkün değilse geri bildirim şarttır.
• KDU onaylı GBF eksikliği: Müşteri ve iş güvenliği denetimlerinde belge talebi artabilir (KDU onaylı GBF).
• 6 ve 12 aylık süreler: Madde 34 ve 35 kapsamındaki bildirim ve uygulama sürelerinin kaçırılması.
• Eşya üreticileri: SVHC ve Madde 29 kapsamında tedarikçiden bilgi talebi.

Tedarik zinciri dokümantasyonu eksikse denetim ve müşteri sorularında zayıf kalırsınız; envanter ve tedarikçi haritasını erken güncelleyin.

Profesyonel ve endüstriyel son kullanıcı ayrımı, maruz kalma profili ve iletilecek GBF bölümlerini değiştirir. Temizlik, bakım veya sahada hizmet veren firmalar, müşteri tesisindeki önlemlerin GBF ile uyumunu ayrıca izlemelidir. Eşya üreticileri için madde serbest bırakma veya SVHC içeriği, tedarikçiden Madde 29 düzeyinde bilgi talebini gündeme getirebilir.

Sözleşme “kaydı kim yaptırır” sorusunu pratikte düzenler; mevzuat yükümlülüğü sözleşmeyle devredilemez. Uyum sorumluluğu fiili faaliyete göre kalır.

Rol değişimleri tablosu

Rol	Faaliyet	Dikkat noktası
Formülatör	Karışım veya ürün formülasyonu	Bileşen kayıt durumu, GBF güncelliği, desteklenen kullanım
Endüstriyel son kullanıcı	Üretim hattında kullanım	Maruz kalma senaryosu ölçekleme, saha önlemleri, Madde 30 geri bildirimi
Profesyonel son kullanıcı	Ticari hizmet (temizlik, bakım vb.)	Müşteri sahasındaki önlemler, GBF’nin son kullanıcıya iletimi
Tekrar doldurucu	Ambalaj değiştirme, yeniden dolum	Orijinal GBF ve etiket bilgisinin korunması
Eşya üreticisi	Maddeyi eşyada kullanma veya serbest bırakma	SVHC, Madde 29 bilgi talepleri
Dağıtıcı / marka sahibi	Depolama–dağıtım, markalı arz	Arz etmeme koşulu, ithalat hattı, etiket

Pratik kontrol listesi

30 Eylül 2026 öncesi önerilen kontroller:

• Madde ve karışım envanteri (CAS, ticari ad, tedarikçi)
• Tedarikçi ve ithalatçı haritası (Türkiye arz zinciri)
• Yıllık tonaj ve kullanım analizi
• GBF güncelliği ve dil uyumu
• Maruz kalma senaryosu ile saha koşullarının karşılaştırılması
• KDU onay durumu
• Kullanım bildirimi ve desteklenen kullanım teyidi
• Risk önlemlerinin sahadaki uygulanabilirliği
• Tedarikçiden geçici kayıt / KKS durumu teyidi
• Gerekirse rol analizi (Tek Temsilci rehberi)

Madde başına bir dosya tutun: son GBF, tedarikçi kullanım teyidi, iç kullanım tanımı, saha önlemleri kanıtı, Madde 30 yazışmaları. Bu yapı müşteri anketlerini ve geçici kayıt due diligence süreçlerini hızlandırır. Karışımlarda yalnızca hazır karışım GBF’si değil, kritik bileşen GBF’leri de arşivlenmelidir.

Maruz kalma senaryosu ve ölçekleme

Maruz kalma senaryosu (MKS), kayıt dosyasından size iletilen kullanım koşulları ve risk yönetim önlemlerini tanımlar. Ölçekleme, tesisinizdeki gerçek koşulları (havalandırma, süre, miktar vb.) senaryodaki varsayımlarla karşılaştırma sürecidir.

Her fark otomatik uygunsuzluk değildir; ancak teknik değerlendirme gerekir.

Bazı durumlarda alt kullanıcı kimyasal güvenlik raporu (AK KGR) hazırlanması gündeme gelebilir. Bu, her alt kullanıcı için genel bir zorunluluk değildir; kullanım tipi, tonaj ve tedarikçi senaryosuna bağlıdır.

Ölçekleme adımları: (1) GBF ekindeki senaryoyu okuyun, (2) tesis verilerini toplayın, (3) sapmaları yazılı kaydedin, (4) anlamlı sapmada tedarikçiye Madde 30 kapsamında geri bildirim gönderin. Bu süreç teknik iletişimdir; “otomatik ceza” değildir.

Karışım ve madde tedarikçileri farklı senaryolar sunuyorsa her bileşen ayrı kontrol edilmelidir. Tek “ana tedarikçi” üzerinden genelleme yapmak formülatörlerde sık görülen hatadır.

Madde 30, 34 ve 35

Madde 30 — Yukarı doğru iletişim

Yeni zararlılık bilgisi, GBF’de olmayan kullanım veya sahadaki önlemlerin uygulanamaması hâlinde tedarikçiye geri bildirim gerekir. Yazışmaları saklayın. Sık tetikleyiciler: değişen proses parametreleri, yeni atık veya arıtma profili, senaryoda olmayan kişisel koruyucu ekipman veya karışım bileşeninde değişiklik. CAS numarası, varsa kullanım kodu ve kısa sapma açıklaması içeren net bir e-posta tedarikçi yanıtını hızlandırır.

Madde 34 — Bildirim ve 6 aylık süre

Bazı durumlarda Bakanlığa bildirim ve 6 aylık süre söz konusu olabilir. Hangi koşulun bunu gerektirdiği dosya ve kullanım tipine göre değişir; genel kalıp yerine olaya özel değerlendirme yapılmalıdır.

Madde 35 — Uygulama ve 12 aylık süre

Risk önlemlerinin uygulanması veya gerekli değerlendirmelerin tamamlanması için 12 aylık süre çerçevesi bulunur. Operasyon planı ile mevzuat takvimini hizalamak işleri kolaylaştırır.

Pier Compliance nasıl destek olur?

Alt kullanıcılar, kayıt dosyası kesinleşmeden önce net bir rol matrisi oluşturduğunda süreç daha sorunsuz ilerler. Operasyon verilerini tedarikçi diyaloguna uygun kullanım diline çevirmek ve yüksek iş riski taşıyan maddeleri (tek kaynak, yüksek Türkiye tonajı, kritik formülasyon) önceliklendirmek zaman kazandırır.

Pier Compliance destek alanları:

• KKDİK rol analizi ve tedarik zinciri haritalama
• KKS / KKDİK dosya stratejisi ve geçici kayıt planlaması
• Tek Temsilcilik (Only Representative) koordinasyonu
• Bireysel geçici kayıt hazırlık ve tedarikçi uyumu
• KDU onaylı GBF hazırlama ve güncelleme
• GBF ve maruz kalma senaryosu kontrolü
• Kullanım bildirimi ve Madde 30 tedarikçi iletişimi
• Kimyasal güvenlik ve risk önlemleri değerlendirmesi

Detay için KKDİK hizmet sayfamıza bakın veya iletişim formundan uzman ekibimize ulaşın.

Sonuç

30 Eylül 2026 yalnızca kayıt dosyası hazırlayanlar için değil, tedarik zincirinde kimyasal kullanan tüm firmalar için bir uyum kontrol tarihidir. Envanter, tedarikçi bilgileri ve GBF’leri şimdiden gözden geçirmek son dönemdeki yoğunluğu azaltır.

Pier Compliance; KKDİK ve Turkish REACH süreçlerinde rol analizi, KDU onaylı GBF, Tek Temsilci yönetimi ve geçici kayıt stratejisi konularında uçtan uca destek sunar.